In een vorig artikel heb ik drie handige principes voor gebruiksvriendelijke interfaces uiteengezet, maar hoe weet je nu of een GUI gebruiksvriendelijk is?

Testen met Mensen
De beste manier om er achter te komen of een interface echt gebruiksvriendelijk is, is met een gebruikerstest. Bij een gebruikserstest laat je de gebruiker een aantal taken uitvoeren met de applicatie en probeer je te achterhalen waar de gebruiker het systeem verkeerd gebruikt of compleet vast komt te zitten.
Je kunt natuurlijk een groot laboratorium inrichten met eenrichtingsspiegels, camera’s in iedere hoek en een NASA controle ruimte, maar in veel gevallen is dat teveel van het goede. Daarom is er een slimmere manier om snel en goedkoop een usability test uit te voeren.

Als je de mogelijkheid hebt om een test uit te voeren, dan kun je het volgende stappenplan gebruiken om de test succesvol te laten verlopen.

1. Maak een lijst van taken en maak voor iedere taak een stappenplan. Zorg er voor dat je de stappen zelf kunt uitvoeren, zodat je de gebruiker kunt helpen als hij helemaal vast komt te zitten (en dat zal gebeuren!).
2. Selecteer en nodig de gebruikers uit. Vijf gebruikers zijn genoeg de tests uit te voeren zodat de resultaten niet afhankelijk zijn van de vaardigheden of kennis van een enkele gebruiker. Meer mag, maar levert vaak geen extra informatie op. Kijk bij het selecteren om je heen: familie, vrienden, buren, collega’s vage kennissen zijn allemaal prima proefpersonen.
3. Voer de test uit
   Vraag of de gebruiker tijdens de test hardop kan nadenken, zodat het duidelijk is wat hij wil bereiken en zorg voor een notulist die de opmerkingen kan opschrijven.
4. Als de test is afgelopen, laat de gebruiker 10 minuten ergens wachten en vraag dan naar de grootste problemen.
   Door even een korte pauze in te lassen zal de gebruiker een algemeen beeld vormen van de applicatie en zich niet concentreren op de problemen die hij het laatste tegenkwam.
5. Verzamel en analyseer de resultaten en verander de applicatie! Rinse and repeat.

Tijdens de uitvoering van de test zal je ongetwijfeld momenten tegenkomen waarbij je denkt: “Hoe kun je nu zo stom zijn! Ben je blind ofzo?” Onderdruk de neiging om dit te vocaliseren.

Test met gebruikers die het systeem zullen gaan gebruiken
Test met de gebruikers die later het systeem ook daadwerkelijk zullen gebruiken, maar niet betrokken zijn bij de ontwikkeling (om te voorkomen dat ze al precies weten hoe het systeem werkt). Maak je een CRM systeem, vraag dan bijvoorbeeld account managers om het systeem te testen en probeer de verleiding te weerstaan om een collega programmeur te vragen.

Test realistische en veelgebruikte scenario’s
Het allerbelangrijkste is dat je tests maakt die de belangrijkste scenario’s dekken. De gebruiksvriendelijkheid van het toegangsbeheer in een CRM systeem is natuurlijk minder belangrijk dan het toevoegen van contactverslagen. Als het mogelijk is, test dan in een realistische omgeving. Als de account managers vaak in de auto gebruik zullen maken van het systeem, probeer de test dan ook in de auto uit te voeren.

Tot slot
Gebruikerstesten zijn een van de waardevolste gereedschappen in de kist van de usability expert, maar kunnen door iedereen toegepast worden. En natuurlijk is er nog de wettelijk verplichte, relevante Dilbert